Het octaaf: De juiste stemming in de muziek - Isacoff, Stuart M. (Amsterdam De Bezige Bij, 2002)
Het gaat in dit boek om de juiste stemming van de muziek. Dit mag leken nogal wiedes lijken, maar dat is het zeker niet. Pythagoras zei al dat mooie klanken in een zuiver wiskundige verhouding tot elkaar staan, sommige klankencombinaties klinken echter ronduit vals. Waarom? Een do en een mi klinken perfect samen, een do en een re niet. Volgens de Grieken waren de mooie klanken de vingerafdrukken van de goden. Poëtisch is het wel, maar het slaat natuurlijk nergens op. Octaven klinken altijd goed samen. Toen de harmonieën rijker werden moest men andere structuren ontdekken en uiteindelijk kwam Bach ertoe het Wohltemperierte Klavier uit te denken. Elke toon werd een beetje 'vervormd', getempereerd om tot onze toonladder do re mi fa sol la si do te komen. In die tooladder heeft elke noot een bepaalde verhouding tot de volgende en de vorige en zo blijkt dat allemaal mooi te klinken in westerse oren. Alleen, hoe komt het dan dat Aziaten onze toonladders als vals ervaren? En wij de hunne ook moeten léren appreciëren? Is toon dan geen natuurlijk gegeven? Dit en nog vele andere vragen worden in dit boek behandeld. Een beetje muziektheoretische kennis is wel handig maar echt nodig is het niet.